Jeszcze do niedawna liczba mieszkańców miasta rosła, ale w roku 2002 lekko zmalała. Główną tego przyczyną było ujemne saldo migracji, którego nie zrekompensował dodatni przyrost naturalny. Przełom lat 70. i 80. to okres szczególnie szybkiego wzrostu liczby mieszkańców, kiedy to Zamość uzyskał statut miasta wojewódzkiego. Do roku 1982 przyrost naturalny rósł i wynosił 15,46, aby w kolejnych latach zacząć stopniowo maleć do 1,69 w roku 2004. Saldo migracji do roku 1998 było dodatnie, chociaż jego wartość była wówczas niewielka (+ 84 osoby), ale już w następnym roku, po raz pierwszy od lat 50. XX wieku, zanotowano w Zamościu ujemne saldo migracji, choć też znikome (- 4 osoby). Utrzymujące się w kolejnych latach, już znacznie większe (ujemne) saldo migracji, zdecydowało o spadku liczby zamościan w roku 2002.

Wśród ogółu zatrudnionej ludności większość pracuje w usługach - 75%, natomiast w przemyśle i budownictwie - ok. 21%. Dominują tu małe i średnie przedsiębiorstwa, ale działa także kilka większych zakładów produkcyjnych, wśród których większość to przedsiębiorstwa i zakłady przemysłu spożywczego, co jest związane z dominacją rolnictwa w tym regionie. Są to m. in. :

Fabryka mebli "Black Red White"Zamojska Korporacja Energetyczna SA - dystrybutor energii w 11 powiatach województw lubelskiego i podkarpackiego, od Włodawy po Przemyśl
Linia Hutnicza Szerokotorowa Sp. z o.o. - operator kolejowy jedynego szerokiego toru poza obszarem d. ZSRR
Black Red White - fabryka mebli (zakład produkcyjny)
Stalprodukt Zamość (ościeżnice, drzwi stalowe)
SipMot (maszyny rolnicze i ich części)
Spomasz Zamosc S.A. - pompy wirowe dla przemysłu spożywczego, pompy higieniczne
Zamojskie Zakłady Zbożowe
Chłodnia "Mors" (mrożonki)
Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska Krasnystaw - zakład produkcyjny
Animex-Pasze (wytwórnia pasz)
Ważne znaczenie w gospodarce Zamościa odgrywa także turystyka, jaka rozwinęła się po wpisaniu zamojskiego Starego Miasta na listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO oraz położenie blisko wschodniej granicy Unii Europejskiej.

Miasto jest też ważnym ośrodkiem usługowym w południowej części województwa lubelskiego, m.in. dla rolnictwa.

Zamość posiada połączenia kolejowe i autobusowe (PKS i przewoźnicy prywatni) zapewniające bezpośredni dojazd do niektórych, odległych miast w kraju (m.in. Białystok, Bydgoszcz, Gorzów Wlkp., Katowice, Kielce, Kraków, Łódź, Toruń, Warszawa, Wrocław).

Funkcjonuje tu także komunikacja miejska (Miejski Zakład Komunikacji), która obsługuje 29 linii, w tym linie podmiejskie.

W miejscowości Mokre (przy granicach miasta) znajduje się lotnisko sportowe Aeroklubu Ziemi Zamojskiej, w którym można skorzystać z lotów turystycznych m. in. nad Zamościem.

Ostatnio udostępniono również ścieżki rowerowe m.in. wzdłuż ulic Lipskiej, Śląskiej, Dzieci Zamojszczyzny, Piłsudskiego, Legionów (obwodnica), Sikorskiego oraz Kamiennej.